Cách nấu xôi cốm hạt sen, xôi cốm đậu xanh dẻo thơm tại nhà của Picenza giới thiệu trong bài sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước để các bạn có thể tự thực hiện, chế biến được món ăn ngon cho bản thân và gia đình thưởng thức.
- Chuẩn bị: 60 phút
- Thời gian chế biến: 60 phút
- Độ khó: Trung bình
Nguyên liệu nấu xôi cốm chuẩn bị
Để có được đĩa xôi cốm xanh mướt, thơm dẻo cho 4-5 người ăn thì các bạn chuẩn bị:
- 400g cốm tươi
- 100g đậu xanh bóc vỏ
- 100g hạt sen
- 100 dừa sợi (có thể có hoặc không)
- 200ml nước cốt dừa tươi.
- 5-7 lá dứa tươi.
- 80-100g đường trắng hoặc đường phèn, tùy theo độ ngọt bạn thích.
- ½ thìa cà phê muối muối hạt.
- Xửng hấp hoặc nồi hấp xôi chuyên dụng.
- Vải sạch hoặc khăn mỏng để lót đáy xửng.

Khi chọn nguyên liệu các bạn chú ý:
- Cốm nên chọn loại cốm non, xanh, còn mềm và có mùi thơm đặc trưng. Cốm càng tươi, màu sắc và hương vị món xôi càng tốt.
- Lá dứa mua về rửa sạch, cắt khúc nhỏ hoặc thái sợi để vắt lấy nước màu xanh tự nhiên. Đây là nguyên liệu tạo màu xanh đẹp mắt và tăng thêm hương thơm cho xôi.
- Nước cốt dừa tươi nên dùng loại cốt dừa đặc để xôi béo ngậy và thơm hơn.
- Chuẩn bị thêm một ít muối đường để phù hợp khẩu vị.
Cách nấu xôi cốm hạt sen đậu xanh truyền thống thơm ngon
Cách nấu xôi cốm ngon đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn trong từng bước thực hiện. Dưới đây là quy trình chi tiết để bạn có thể nấu được đĩa xôi cốm ngon hết ý.
Bước 1: Hạt sen và đậu xanh mua về các bạn rửa sạch, ngâm nước ít nhất 2-3 tiếng trước khi nấu, sau đó để ráo nước.
Với hạt sen, các bạn bắc nồi nước đun sôi thì thả hạt sen vào luộc trong 20 phút thì vớt ra, để nguội.

Phần đậu xanh, các bạn cho vào xửng hấp, hấp trong 30 phút, đảm bảo đậu xanh chín bùi, thơm rồi dùng thìa nghiền nhuyễn mịn.
Bước 2: Các bạn xào sơ qua phần dừa sợi trộn với một ít đường trên bếp khoảng chừng 5-10 phút thì tắt bếp.
Bước 3: Các bạn đun ấm nước cốt dừa, pha thêm chút đường trên bếp, khuấy nhẹ nhàng cho đến khi đường tan hết. Để lửa nhỏ sao cho nước cốt dừa ấm lên chứ không sôi, cách này sẽ giúp nước cốt dừa thơm hơn, bảo quản tốt hơn mà không bị hôi dầu.
Với những ai thích có thể thả lá dứa đun cùng để tạo màu cho nước cốt dừa.
Bước 4: Các bạn bóp cốm tươi trộn với đậu xanh và 1 thìa cà phê muối, 3 thìa cà phê đường bóp kèm nước cốt dừa. Tuy nhiên, các bạn sẽ cho từng tí một nước cốt dừa, quan sát điều chỉnh liều lượng dần theo độ hút nước, hút ẩm của cốm. Cho cốt dừa từ từ để cốm hút dần, nở dần ra, hạt căng nước mà không bị dính.

Bước 5: Khi đã bóp xong, các bạn bọc kín lại bằng lá sen để ủ trong 30 phút. Tùy theo loại cốm mà sẽ có các cách làm tiếp theo khác nhau:
- Với cốm tươi: Các bạn chỉ cần ủ kín trong 30 phút với lá sen, trộn với dừa sợi là có thể thưởng thức được ngay. Các bạn ăn thử thấy dẻo mà không dính là đạt yêu cầu. Thường cốm tươi sẽ không cần hấp, tránh xôi bị nát, nhão.
- Với cốm già: Sau khi trộn xong thì các bạn hấp bằng xửng hấp 2-3 phút để hạt cốm mềm, dẻo, thơm hơn. Trong quá trình hấp trộn với dừa sợi, đảo đều và thưởng thức sau đó.
- Với cách nấu xôi cốm khô: Các bạn có thể cần rửa qua cốm trước khi nấu và khi đến bước này thì các bạn cần hấp khoảng 5-8 phút để xôi cốm mềm. Khi hấp được 5 phút thì mở xửng, trộn đều hạt sen và dừa sợi với hạt cốm, hấp thêm 3 phút là hoàn thành món xôi cốm khô.
Khi xôi đã chín, tắt bếp và để xôi trong xửng thêm khoảng 5 phút cho xôi ngấm hơi và dẻo hơn. Múc xôi cốm ra đĩa, xôi cốm ăn nóng hoặc để nguội đều ngon, có màu xanh mướt đẹp mắt, hương thơm dịu nhẹ từ cốm non và lá dứa, vị ngọt thanh hòa quyện với độ béo của nước cốt dừa.
Mẹo nấu xôi cốm ngon và đẹp mắt
Để món xôi cốm của bạn ngon nhất, các bạn có thể áp dụng các mẹo nấu ăn dưới đây:
- Cốm là nguyên liệu quan trọng quyết định đến chất lượng món xôi cốm. Các bạn nên chọn loại cốm còn mềm, xanh tươi, bóc một ít hạt ra nếm thử, cốm ngon sẽ có vị ngọt nhẹ, thơm và hơi dẻo. Tránh mua cốm đã để lâu có màu xanh đậm bất thường hoặc có mùi ôi.
- Mùa cốm thường rơi vào tháng 9, 10 âm lịch, đây là thời điểm tốt nhất để làm xôi cốm.
- Lá dứa giúp món xôi cốm có màu xanh tự nhiên và hương thơm nhẹ nhàng. Không nên dùng màu thực phẩm hóa học vì sẽ mất đi sự tự nhiên của món ăn.
- Khi hấp xôi cốm, các bạn chỉnh nhiệt độ vừa phải. Khi hấp, nồi luôn phải có nước sôi, nếu nước cạn cần thêm nước sôi vào, tuyệt đối không thêm nước lạnh vì sẽ làm nhiệt độ giảm đột ngột và xôi bị sống.
- Việc đảo xôi trong quá trình hấp rất quan trọng để xôi chín đều. Bạn nên đảo ít nhất 2 lần, lần đầu sau 15-20 phút, lần hai sau 30-35 phút. Khi đảo, dùng đũa hoặc thìa gỗ lật nhẹ nhàng từ mép vào giữa, từ dưới lên trên, tránh ấn mạnh làm xôi bị dính vón cục. Đồng thời rưới nước hoặc nước cốt dừa pha loãng để xôi không bị khô.
- Nước cốt dừa tươi sẽ cho vị béo ngậy và thơm tự nhiên nhất. Nếu dùng nước cốt dừa hộp, nên chọn loại đặc không đường. Nếu không thích ăn béo, có thể giảm lượng nước cốt dừa hoặc thay bằng dầu ăn pha chút nước.
- Lượng đường nên điều chỉnh theo khẩu vị gia đình. Xôi cốm truyền thống có vị ngọt vừa phải, không quá ngọt để giữ được vị thanh của cốm.
Xôi cốm đẹp mắt khi có màu xanh tươi mát, được rắc thêm vài hạt cốm tươi lên trên. Bạn có thể dùng lá chuối non hoặc lá dong để lót đĩa tạo sự truyền thống. Một số người còn tạo hình xôi thành từng viên tròn nhỏ, trang trí đẹp mắt cho các dịp tiệc tùng.

Câu hỏi thường gặp khi nấu xôi cốm
Cốm tươi và cốm khô khác nhau như thế nào? Nên dùng loại nào?
Cốm tươi là cốm vừa mới làm, còn mềm, xanh non và có mùi thơm đặc trưng của gạo nếp non. Cốm tươi thường chỉ cần ủ với nước cốt dừa khoảng 30 phút là có thể ăn ngay, không cần hấp lâu vì sẽ bị nát nhão.
Còn cốm khô là cốm đã phơi hoặc sấy để bảo quản lâu hơn, hạt cứng hơn và cần rửa qua trước khi dùng. Khi nấu với cốm khô, bạn cần hấp lâu hơn khoảng 5-8 phút để xôi mềm dẻo.
Cốm tươi cho hương vị thơm ngon và màu sắc đẹp hơn, phù hợp với mùa cốm (tháng 9-10 âm lịch). Cốm khô tiện lợi hơn vì có thể dùng quanh năm và bảo quản lâu trong tủ lạnh.
Tại sao xôi cốm của tôi bị dính hoặc bị khô cứng?
Xôi cốm bị dính thường do bạn cho quá nhiều nước cốt dừa một lúc hoặc bóp cốm quá mạnh tay. Bạn cần cho nước cốt dừa từ từ, từng chút một và quan sát để cốm hút nước dần, nở ra nhưng không bị dính.
Còn tình trạng xôi cốm bị khô cứng có thể do cốm đã để quá lâu không còn tươi, hoặc bạn cho quá ít nước cốt dừa. Nếu xôi đã bị khô, bạn có thể rưới thêm chút nước cốt dừa ấm và trộn đều, có thể hấp thêm 3-4 phút để xôi mềm hơn.

Có nhất thiết phải dùng lá dứa không? Thay bằng gì nếu không có?
Lá dứa tạo màu xanh tự nhiên và hương thơm nhẹ cho xôi cốm, tuy nhiên không phải là nguyên liệu bắt buộc. Nếu không có lá dứa, xôi cốm vẫn có màu xanh nhạt từ cốm tươi, chỉ là không xanh đậm bằng.
Hạt sen và đậu xanh có bắt buộc phải có không?
Tương tự lá dứa, hạt sen và đậu xanh không phải nguyên liệu bắt buộc. Xôi cốm truyền thống chỉ cần cốm, nước cốt dừa, đường và muối là đủ. Hạt sen và đậu xanh là nguyên liệu bổ sung để tăng thêm dinh dưỡng, màu sắc và hương vị cho món ăn. Đậu xanh khi nghiền nhuyễn sẽ tạo lớp mềm bùi, thấm nước cốt dừa rất ngon. Hạt sen tươi cho vị ngọt bùi và tăng giá trị dinh dưỡng. Bạn hoàn toàn có thể làm xôi cốm đơn giản chỉ với cốm, hoặc chỉ thêm một trong hai nguyên liệu này tùy theo khẩu vị và ngân sách.
Tại sao phải dùng dừa sợi? Có thể bỏ qua không?
Dừa sợi (dừa nạo sợi) tạo độ béo ngậy, thơm và độ giòn giòn cho xôi cốm, đồng thời làm tăng hương vị và vẻ đẹp của món ăn. Tuy nhiên, dừa sợi không phải là nguyên liệu bắt buộc, bạn hoàn toàn có thể bỏ qua nếu không thích hoặc không có.
Nếu bỏ dừa sợi, món xôi cốm vẫn ngon nhưng sẽ thiếu đi một chút độ béo và giòn đặc trưng. Khi dùng dừa sợi, nhớ xào sơ với đường khoảng 5-10 phút để dừa thơm, mềm và ngọt hơn trước khi trộn với xôi cốm.
Xôi cốm có thể bảo quản được bao lâu?
Xôi cốm ăn ngay khi còn tươi là ngon nhất. Nếu để ở nhiệt độ phòng, xôi cốm chỉ nên ăn trong vòng 4-6 giờ, sau đó sẽ bắt đầu khô cứng và mất hương vị. Nếu muốn bảo quản lâu hơn, cho xôi cốm vào hộp kín và để trong tủ lạnh, có thể dùng được 1-2 ngày. Khi muốn ăn, bạn có thể hấp lại hoặc hâm nóng trong lò vi sóng, nhớ rưới thêm chút nước cốt dừa để xôi không bị khô. Tuy nhiên, xôi cốm để qua đêm thường sẽ hơi cứng lại và không giữ được độ tươi ngon như ban đầu.
Món xôi cốm với màu xanh non đặc trưng, hương thơm nhẹ nhàng từ cốm non và vị ngọt thanh hòa quyện với độ béo của nước cốt dừa chắc chắn sẽ là món ăn yêu thích của cả gia đình. Chúc bạn thành công và có những đĩa xôi cốm thơm ngon, đẹp mắt.



